
The Banker dergisinin hazırladığı ve 100'e 1000 veren cin fikirli işler
listesi bu haftaki Ekonomist Dergisi'nde yayınlandı.Araştırmada
başlangıç sermayesi son derece küçük olmasına rağmen alınan sonucun ne
kadar şaşırtıcı olduğu gözler önüne serilirken, doğru zamanda
fırsatları görmenin ve riski göze almanın önemi de vurgulanıyor.
Sınırsız getiri potansiyelleri olan cin yatırım kararlarını
bulabileceğiniz en cazip 10 alanın belirtildiği araştırmada bu
alanların yüksek riskler taşıdıklarına da dikkat çekiliyor. İşte
gelecek vaadeden yatırım alanları...
Yeni gelişen ilaçlarla ilgili araştırmalar
İlaç endüstrisi; basit kimyasal bileşimlerden yapılan geleneksel
ilaçların yerlerini karmaşık biyo ilaçlara bırakmasıyla, önemli bir
devrim aşamasına gelmiş durumda. İlaçlar bir gün pekâlâ insanların
genetik kodlarına ve tıbbi sağlık durumlarına göre özel olarak üretilir
hale gelebilir.
Burada asıl sorun ise tıbbi açıdan faydalı olabilecek moleküler
bileşimlerin bulunması ve belirli koşullara uyum gösterebilecek genetik
helezonların tanımlanması çabasının, doğası gereği başarı şansının
milyonda bir olmasıdır.
Bu yüzden de çığır açacak yeni bir ilaca hangi
ilaç araştırmasının önderlik edeceğini kestirmek, samanlıkta iğne
aramaktan farksızdır.
Günümüzdeki ilaçların çoğu yaklaşık 500 kadar moleküler gruplanmaya
kilitlenmiştir. İnsan genlerinin yeni bir ilaca karşı nasıl tepki
vereceğiyle ilgili araştırmaların, binlerce çok daha kullanışlı aktif
moleküler bileşimlerin keşfedilmesine önderlik edeceği umuluyor. Yani
eğer girişiminizi riske atabilecek kadar hazırlıklıysanız o zaman yeni
ilaç araştırmalarına yatırım yapmaktan daha iyi bir iş bulamazsınız.
Örneğin, merkezi sinir sistemindeki anormallikleri tedavi etmekte
kullanılan terapatik bileşenlerin geliştirilmesinde uzmanlaşmış, Geneva
merkezli Addex Pharmaceuticals, 2002’nin Mayıs ayında kurulmuştu.
Sadece beş yıl sonra, 2007 Mayıs’ında SWX Swiss Exchange’de halka ilk
arzını gerçekleştirdiğinde, piyasa değerini 111 milyon dolara
yükseltmeyi başardı.
Biyomaddeler ve ilgili medikal cihazlar
Hastalıklarla mücadele etme yöntemlerimizi değiştiren medikal hizmetler
sektöründeki bir diğer segment de ameliyatlarda kullanılan biyolojik
maddelerle ilgili araştırmalardır. Kısaca biyomadde olarak bilinen bu
biyo uyumlu maddeler, canlı insan dokularının naklinde kullanılırlar.
Bu doğal ya da sentetik maddeler, kendilerine benzer kompozisyonlara
sahip canlı insan dokularının özelliklerini ve kompozisyonlarını taklit
ederler ve çoğunlukla medikal cihazlar ile gerçek insan dokusu arasında
bir köprü kurulması amacıyla kullanılırlar.
İnsan eliyle yapılan cihazlar, atıl implant’ların (yani nakledilen
organ veya dokuların) biyomaddeler ile kaplanmasıyla, artık insan
biyolojisiyle daha etkin bir şekilde iletişim kurmaya başladılar.
Araştırmacılar, medikal cihazlara biyoaktif bir yüzey kazandırabilmek
için atıl maddelerle eşleşebilecek özel proteinler geliştirdiler.
Örneğin, suni kalçaların dış kaplamalarında daha şimdiden bu türden bir
biyomadde kullanılıyor. İnsan eliyle yapılan bir malzeme olan kalsiyum
hidroksilapatit de suni kalçalarda kemiklerin yerine kullanılarak,
cerrahların canlı kemiklere insan eliyle yapılan implant’ları
yerleştirmesine yardımcı oluyor.
Gelecek 10 yıl içerisinde, biyomaddelerin geliştirilmesiyle ilgilenen
şirketler, dünyanın en hızlı büyüyen şirketleri olabilirler.
Ameliyatlarda kullanılan insan eliyle yapılmış dokular alanında
uzmanlaşmış ve Nasdaq endeksine dahil bir biyomadde şirketi olan
LifeCell, sadece bu yıl bile toplam gelirlerini yüzde 35 oranında
artırmayı başardı.
Ancak biyomaddelerin ticarete konu olacağı günler, henüz tam olarak
gelmedi, çünkü çalışmaların çoğu şimdilik araştırma safhasında.
Uzay turizmi
Her ne kadar fütüroloji uzmanları, 1950’lerden beri ticari uzay
gezileri için ‘eli kulağında deseler de ticari uzay gezisi pazarı,
halen bir avuç milyarderle kısıtlı (Rus malı bir Soyuz uzaygemisiyle
uluslararası bir uzay istasyonuna gitmenin bedeli, şu anda 30 milyon
dolar civarlarında). Word ile Excel’in yaratıcısı ve Microsoft’un
kurucu ortaklarından Charles Simonyi, geçen nisan ayında dünyanın
beşinci uzay turisti olma şansını yakaladı. Ancak şu anda uzay turizmi
pazarını daha geniş kitlelere ulaştırmaya karar verdiğini açıklayan
birkaç grup var.
Eski bir NASA araştırmacısı olan Eric Anderson
tarafından 1997’de kurulmuş Space Adventures, daha şimdiden 120 milyon
dolar değerinde uzaya uçuş bileti satmış ve iki adet uzay limanına 500
milyon dolarlık yatırım yapmış durumda. Aya ilk özel yolculuğu 2009’da
gerçekleştirmeyi planlıyor.
Şimdilik takriben 30 civarında şirket, bir şekilde kendi aralarında
birleşmiş durumda ve ticari uzay yolculuğunun geliştirilmesi
çalışmalarını ortaklaşa yürütüyorlar. Aralarında Japon Spacetopia,
James Benson’ın Benson Space Company ve 2004 Eylül’ünde düşük fiyatlı
uzay uçuşları sunma planları olduğunu duyuran Richard Branson’un Virgin
Galactic’i de var.
Branson, oğlu ve diğer direktörleriyle birlikte, 5 Aralık’ta, Virgin
Galactic’in yörüngeden çıkmasını sağlayacak SpaceShipTwo’nun
uçurulmasıyla ilgili bir uzay eğitim kursunu tamamladı. Virgin
Galactic, kendi web sitesinde (www.virgingalactic.com) 2009 uçuşları
için rezervasyon kabul etmeye başladı bile. 2007 Kasım itibariyle,
saatte ortalama 2 bin 500 mil hızla gidecek ve 85 mil yüksekliğe
ulaşacak SpaceShipTwo uçuşları için hemen hemen 200 bilet satılmış
durumda.
e-Ödeme şirketlerinin hisselerini almak
Internet ekonomisinin baş döndürücü bir hızla büyümesiyle birlikte
internet dolandırıcılığı da olağanüstü boyutlarda artarak, yıllık 3
milyar dolara çıktı. Bu durumda dolayısıyla PayPal ve CyberSource gibi
güvenli ödeme sistemleri sunan hizmet şirketlerine olan talebin
patlamasına yol açtı. PayPal, kurulduğu tarihin üzerinden henüz dört
yıl bile geçmeden internet üzerinden açık arttırma yapan eBay
tarafından 2002’de 1.5 milyar dolar bedelle satın alındı. PayPal’ın şu
anda 150 milyondan fazla müşterisi var.
Yarısı Dow Jones Industrial Average Endeksine dahil olan yaklaşık 220
bin şirketle birlikte Google ve Yahoo! da CyberSource isimli bir
şirketin ödeme servislerini kullanıyor. Genel müdürlük binası,
Kaliforniya, Mountain View’da bulunan CyberSource, 2007’de ABD’nin en
hızlı büyüyen şirketlerinden biriydi ve hisselerinin fiyatı geçen eylül
ayında 11 doların biraz üzerindeyken, Aralık’ta 16 dolara yükseldi.
CyberSource, 1 Kasım 2007’de satın aldığı Authorize.net ile birlikte
2006’da e-ticaret alanında toplam değeri 65 milyar dolar eden 1.1
milyar alışveriş işlemini inceledi. CyberSource 2007’nin son çeyreğinde
8 milyon dolar net kâr elde edeceğini tahmin ediyor.
CyberSource ayrıca British Airways, Hewlett-Packard, Londra Metrosu,
Home Deposit gibi dünya çapında 190’dan fazla piyasada faaliyet
gösteren ve müşterileri olan blue-chip şirketleriyle de sözleşme
imzalamış durumda. İlk web tabanlı ödeme sistemini henüz 2003’te
piyasaya sürmüş bir şirket için hiç de fena sayılmaz, değil mi?